Pişmaniyeyi hepimiz biliriz. Birçoğumuz ise bu yün gibi, tel tel olan arada sırada boğaza takılan hafif şekerlemeye hastayız. İzmit’in muhteşem yöresel lezzeti pişmaniye. İsmi de bir garip “pişmaniye” Nedir peki pişmaniye? İzmit’te şöyle bir rivayet dolaşmaktadır;

Efendim evvel zaman içinde kalbur zaman içinde İzmit’de şekerleme işiyle uğraşan çok yetenekli bir tatlı ustası varmış. Usta baya maharetli imiş ve bölgede namı varmış. Ustamızın güzeller mi güzeli bir sevgilisi varmış. Ama tek kusuru fazla kilolu oluşuymuş. Olsun tatlıcı ustamızın gözünde sevgilisinin şişmanlığı bir kusur değil onu daha sempatik ve sevimli yapan birşeymiş. Usta sevgilisini o kadar seviyormuş ki onun için daha önce hiç denenmeyen bir tatlı keşfetmiş. Tel tel olan ve herkesin hayran kaldığı -özellikle sevgilisinin- bu tatlıya ustamız “şişmaniye” ismini koymuş. Sevgilisine ithafen isim koyduğu tatlının da birazcık tesiriyle ustamız aşkıyla evlenmiş. Mutlu mesut geçen bir kaç aydan sonra, ustamız sevgilisinin kaprislerinden ve huysuzluklarından bıkmış. Hayat artık ustaya zindan olmuş. O eski, adına tatlı yaptığı insan gitmiş, yerine bambaşka, aksi birisi gelmiş sanki. Ustamız da icadına lanet okurcasına şişmaniye ismini değiştirip “pişmaniye” yapıvermiş.

Hikayemiz sona erdi. Hikaye güzel olmasına oldukça güzel ama tabiki bir şehir efsanesi. Bu hikaye İzmit’te anlatılır durur. Pişmaniyenin ismi Farsça’dan gelmektedir. Farsça peşm, yapağı yün, keten helvası demektir. İzmit’e ise pişmaniye üretimini Ermeni ustaların getirdiği bilinmektedir. 16. yy da İran ve Ermenistan’dan bölgeye yerleşen Ermeni asıllı ustalar tarafından bu lezzet sanatı İzmit ve Kandıra bölgesinde icra edilmekteydi. Zamanla bölgede bir çok pişmaniye ustası yetişmiştir. Bunlardan en önemlisi Kandıralı Hayri Usta ve İbrahim Ethem Efendi’dir. Bu gelenek bölgede günden güne gelişmiştir. Günümüzde pişmaniye 150 ülkeye ihracat yapılmaktadır.

Pişmaniye

Pişmaniyenin yapımı ise oldukça zahmetlidir. Pişmaniye imalatı için 7 kişi az 9 kişi fazla diye deyim bile vardır. Pişmaniyenin ana hammaddeleri un, şeker ve yağdır. Taze olarak tüketilmesi önerilir. Pişmaniye günümüzde ülkemizin dört bir tarafında imal edilmektedir. Amma velakin İzmit bölgesinde üretilen pişmaniyeler diğer bölgelerde üretilenlerden gerçekten farklıdır.

Share Button