Manisa mesir macunu; 41 bitkiden oluşan ve binbir derde devam muhteşem besin kaynağı. Nerden gelir peki bu şifanın kaynağı, ünü nedir, ilk ne zaman yenmiştir, mucidi kimdir? Bilenleriniz elbette bilir lakin, bilmeyenler ve mesir macununu merak edenler için bu yazıyı derledim. Çocukluğumun mayhoş tatlı yiyeceği, binbir derde deva geldiği döylenen yiyecek. Ne zaman hastalansak veya bir yerimiz ağrısa kesinlikle mesir macunundan bir kaşık yerdik. Aslını söylemek gerekirse hasta iken yendiği zaman kötü, sıhhatli iken yendiği  zaman çok lezzetli gelirdi bana tadı. Bu da benim kişisel görüşüm tabi.

Mesir macununu anlatmadan evvel mesir macununun mucidi o devrin ünlü alimi ve İstanbulluların (İstanbulluların ve İstanbul’da yaşayanların) çok yakından bildiği Merkez Efendi‘ yi kısaca tanıtalım. Merkez Efendi 1460 yılında Denizli ilinin Buldan ilçesinin Sarımahmutlu köyünde doğmuştur. Denizli’de Burasa’da ve İstanbul’da eğitimini tamamladıktan sonra dönemin önemli alimlerinden olmuştur. 1523 yılında Kanuni Sultan Süleyman’ın şehzadeler şehri Manisa’da inşaa ettirdiği Sultan Camii ve külliyesinin başına getirilir. Camiinin külliyesinde; Sultan Cami,  medrese, sübyan mektebi, imarathane ve hamam vardır.Merkez Efendi tüm külliyenin başında başarılı yıllar geçirir ve bölgedeki halkı muayene etmeye başlar. Külliye bir nevi hastane gibi olmuştur. Artık çevre illerden bile hastalar Manisa’ya, Merkez Efendi’nin külliyesine gelmektedir.

Tam bu sırlardadır ki Kanuni Sultan Süleyman’ın annesi Hafza Sultan amansız bir hastalığa yakalanmıştır. İstanbul’daki hiçbir doktor Sultanın hastalığına şifa bulamamıştır. Durumu Manisa Valisi Şehzade Mustafa vasıtayıle Merkez Efendi’ye iletirler. Merkez Efendi yaptığı çalışmalar sonucu 41 baharatın karışımından oluşan mesir macununu keşfeder ve sultana gönderir. Macunu yiyen Sultan kısa zamanda eski sağlığına kavuşur. Artık Merkez Efendi’nin ünü il sınırlarını geçtiği gibi ülke sınırlarını da geçmiştir. Bir kaç yıl sonra şeyhinin İstanbul’da vefat edişinin ardından onun yerine İstanbul’a taşınmıştır.

Merkez Efendi Manisa’ya muhteşem şifa kaynağı mesir macununu hediye etmekle kalmamış ayrıca mesir macununun il halkına sosyal ve ekonomik edinimlerini kazandırmaya uğraşmıştır. Bu minvalde Manisa Mesir Macunu festivallerini tertip etmiştir. Günümüzde de hala kutlanılan bu güzel gelenek Merkez Efendi’nin Manisa’ya bir armağanıdır.

Peki mesir macununun içinde hangi baharatlar ve bitkiler var?

ANASON: İştah açıcı ve karminatif olarak kullanılır. Karminatif etki barsaklardaki fermantasyona engel olmasından ileri gelir.
HİNDİSTAN CEVİZİ ve BEŞBASE: Kaynatılmış suyu mide ağrılarına iyi gelir. Etkisi bileşimdeki uçucu yağlardan ileri gelir.
ÇİVİT: Halk arasında kabakulak ve pnömonide iyi gelir. Bebeklerin ağız mukozasındaki ağrılı yaraların tedavisinde kullanılır.
ÇÖPÇİNİ: Kökünün kaynatılmış suyu ekzemede kullanılır. Bileşimindeki tanenden dolayı astrenjan etkisi vardır.
ÇÖREK OTU: Gaz söktürücü olarak kullanılır.
DARFÜLFÜL: Bedeni ısıtıcı ve öksürük kesici olarak kullanılır
HARDAL TOHUMU: İştah açıcı ve mideyi yatıştırıcı olarak toz halinde kullanılır. Cilt hastalıklarında iltihabı ve ağrı giderici etkisi vardır.
HAVLİCAN: Öksürük kesici ve ağız kokusu giderici olarak kullanılır. Sindirimi kolaylaştırır, gazı dağıtır, balgamı giderir.
HİYARŞENBE: Mushil olarak kullanılmaktadır. Bileşiminde antrekion türevi vardır.
KAKULE: Lezzet verici , gaz söktürücü, iştah açıcı olarak kullanılır.
KARABİBER: Öksürük kesici, uyarıcı ve baharat olarak kullanılmaktadır.
KARANFİL: Ağız kokusu giderici, diş çürüklerinde ve ağrılarında kullanılır. Bileşimindeki karanfil esansı antiseptik ve ağrı gidericidir.
KEBABE: İdrar ve solunum yolları antiseptiği olarak kullanılır.
KİMYON: Baharat, gaz söktürücü, iştah açıcı ve terletici olarak kullanılır.

Manisa mesir macununun her derde deva olduğu bilinmektedir. Bunun yanı sıra halk arasında da mesir macunununa ait bazı inanışlar vardır. Mesela;

*  Bu macundan kim yerse yesin o yıl boyunca hiçbir zehirli hayvan sokmaz.
* Nevruz günü ağır hastalar bile yese iyi olur.
* Macunu yiyen gelinlik çağındaki genç kızlar o yıl içerisinde evlenirler.
* Macunu yiyen o sene boyunca bütün hastalıklardan korunur.
* Cinsi kuvveti arttırdığına inanılır.
* Çocuğu olmayanlar alırsa arzuları gerçek olacağına inanırlar.
* Çocuk hastalıklarına iyi gelir.

Γ Bu ürünü veya hizmeti üretiyorsanız ya da pazarlıyorsanız lütfen bize yazın. Yazımızın altında ücretsiz olarak sizlere yer verelim. ©yoreselurunler.net

Share Button