Edirne yöresinde eskiden oldukça yaygın olan, şimdilerde ise yerini elektronik süpürgelere bırakan kültür miraslarımızdan küçük bir aktör; aynalı süpürge. Aynalı süpürge, bildiğimiz çalı (ot) süpürgeye küçük bir ayna ve birkaç çiçek iliştirilmiş hali. Edirne’de özellikle genç kızlar ve gelinler ile anılan aynalı süpürgenin bu gün 15-20 üreticisi bulunmakta. Bu üreticiler ise süpürgeyi eski işlevini yerine getirmesi için değil, süs ve hediyelik eşya olarak üretmekteler.

Edirne aynalı süpürge

fotoğraf, Serkan Güray

Aynalı süpürge hakkında bir çok hikaye vardır. Eğer evde evlilik çağında kız varsa süpürge kapıya asılır. Böylece evde tertibe ve düzene çok önem veren genç bir kız olduğu ima edilirdi. Bir başka hikaye ise; Kayınvalidesi ile beraber oturan gelinler evde devamlı temizlik yapar, kayınvalidelerinin kızgın olup olmadığını süpürge üzerindeki küçük aynadan takip ederlerdi. En ilginci ise; Zamanın birinde çok süslü bir gelin varmış. Hiç temizlik yapmayı sevmez, miskin miskin kayınvalidesinin karşısında otururmuş. Devamlı aynaya bakarak ne kadar güzel olduğundan dem vururmuş. Bir gün kayınvaldesinin canına tak etmiş ve aynalı süpürgeyi aldığı gibi gelinin karşına dikilmiş. “Hey gelin hey, al şu süpürgeyi de hem biraz iş yap hem de kendine yine bakarsın” demiş.

Aynalı süpürge yalnızca bizim ülkemize has bir eşya değil. Avrupa’da da yaygın olarak kullanılan bir gereç. Ortadokslar aynalı süpürgeyi genellikle evlerinin içine kapı kenarına asarlarmış. Böylece evin içinde onlara musallat olan şeytan aynada kendini görecek ve korkudan evi terkedecektir. Katoliklere ise süpürgeyi kapı dışına asarlarmış. Evi ziyarete gelen kötü cadılar, süslü, aynalı süpürgeyi gördüğü zaman aklı başından gider, süpürgeyi alıp onla uçup gideceğine inanırlarmış.

Şimdilerde ise aynalı süpürge eski gelenkten çok uzak. Sadece bir kaç üretici tarafından Edirne’de üretilmekte. Üstelik eski boyutlarında da değil. Minyatür hediyelik eşya olarak. O eski güzel kültür yok olmak üzere. 🙁

Share Button